Mevduat ve Getiri Araçları Rehberi

Vadeli mevduatta paranızı belirlenen süre boyunca bankada tutarsınız; karşılığında banka yıllık brüt faiz oranı üzerinden getiri öder. Faiz gün sayısına oranlanır ve vade sonunda anapara ile birlikte hesabınıza yatırılır. Türk bankacılığında faiz basit faizle işler; bileşik getiri sadece vadenin otomatik yenilenip net faizin anaparaya eklendiği durumlarda ortaya çıkar.

Brüt faizden stopaj kesilir ve kalan tutar net getirinizdir. Stopaj oranı vadeye göre değiştiği için, aynı faiz oranında bile farklı vadeler farklı net getiri üretir — bu yüzden bankanın ilan ettiği "yıllık faiz oranı" tek başına hangi vadenin daha avantajlı olduğunu söylemez.

Vade seçimi getiriyi nasıl değiştirir?

Kısa vadeler (32 ve 92 gün gibi) genellikle daha yüksek bir stopaj dilimine girerken, bir yılı aşan vadeler daha düşük stopaja tabi olabilir. Bu, mevzuatın uzun vadeli tasarrufu teşvik etme amacından kaynaklanır. Paranıza ne zaman ihtiyaç duyacağınızı bilmiyorsanız, farklı vadelerin net getirisini vade karşılaştırma aracıyla yan yana görmek doğru vadeyi seçmenize yardımcı olur.

Vadeyi bozmak çoğu bankada işlemiş faizi sıfırlar veya çok düşük bir vadesiz oranla sınırlar. Bu yüzden vade seçimi, sadece faiz oranı kadar likidite ihtiyacınıza da bağlıdır — acil bir harcama ihtimali varsa daha kısa bir vade veya vadesiz hesapla karma bir strateji daha güvenlidir.

Enflasyon karşısında reel getiri

Net getiri nominal bir rakamdır ve tek başına alım gücünüz hakkında bir şey söylemez. Alım gücünüzün gerçekten artıp artmadığını görmek için net faiz oranını dönem enflasyonuyla karşılaştırın: net oran enflasyonun altında kalıyorsa, hesabınızdaki tutar büyümüş olsa bile o parayla alabilecekleriniz azalmış demektir.

Döviz ve altın hesapları farklı bir stopaj mantığıyla çalışır — vadeden bağımsız sabit bir oran uygulanır. TL mevduatla döviz veya altın hesabı arasında seçim yaparken kur/gram fiyatı beklentinizi de hesaba katmanız, sadece faiz oranına bakmaktan daha sağlıklı bir karşılaştırma sağlar.