250.000 TL brüt maaş: Yüksek maaşlarda toplam işveren maliyeti
Bu düzeyde brüt maaş ile işverene toplam maliyet arasındaki fark, müzakerenin fiilen konusu hâline gelir. İşveren SGK işveren payı ve işsizlik sigortası işveren payını brütün üzerine ayrıca öder.
SGK tavanı bu maaşlarda çoktan aşıldığı için, brütteki artışın işverene maliyeti oransal olarak daha düşüktür. Bu, yüksek maaş bandında zam pazarlığının neden brüt üzerinden yürütülmesinin daha anlamlı olduğunu açıklar.
Net üzerinden anlaşmak ise riski işverene bırakır: yıl içinde vergi dilimi yükseldikçe aynı neti korumak için brütün artırılması gerekir. Netten brüte hesaplayıcı bu ilişkiyi tersinden gösterir.
Brütten nete giderken ne kesiliyor?
Brüt maaştan sırasıyla SGK işçi payı, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Geriye kalan tutar net maaştır.
SGK ve işsizlik primleri sabit oranlıdır ve prime esas kazanç tavanına kadar uygulanır. Gelir vergisi ise sabit değildir: yıl içinde biriken kümülatif matraha göre dilim yükselir.
Asgari ücret düzeyindeki gelir için uygulanan vergi ve damga vergisi istisnası tüm ücretlilere yansır ve net maaşı yukarı çeker.
Aynı brütle net maaş neden yıl içinde düşüyor?
Gelir vergisi kümülatif matrah üzerinden hesaplandığı için, yıl boyunca kazandığınız toplam arttıkça bir üst dilime geçilir ve aynı brüt maaştan daha fazla vergi kesilir.
Bu yüzden ocak ayındaki netiniz ile yılın sonundaki netiniz, brütünüz hiç değişmese bile farklıdır. Yıllık maaş projeksiyonu aracı bu düşüşün hangi ayda başlayacağını gösterir.
İş görüşmelerinde konuşulan net rakamın hangi aya ait olduğunu netleştirmek bu nedenle önemlidir; yıllık ortalama net, ocak netinin altındadır.