130.000 TL brüt maaş: SGK tavanı bu maaşta ne anlama geliyor?
Bu düzeyde devreye giren en önemli başlık SGK prime esas kazanç tavanıdır. Prim, brüt maaşın tamamı üzerinden değil bu tavanla sınırlı bir tutar üzerinden hesaplanır; tavanın üzerindeki kısımdan SGK primi kesilmez.
Bunun sonucu, brüt maaş arttıkça toplam kesinti oranının bir noktadan sonra düşmeye başlamasıdır. Buna karşılık gelir vergisi dilimi yükselmeye devam ettiği için iki etki ters yönde çalışır.
Emeklilik açısından da anlamı vardır: tavanın üzerindeki kazanç emekli aylığı hesabına yansımaz. Bu maaş düzeyinde bireysel emeklilik gibi tamamlayıcı araçlar bu yüzden sık gündeme gelir.
Brütten nete giderken ne kesiliyor?
Brüt maaştan sırasıyla SGK işçi payı, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Geriye kalan tutar net maaştır.
SGK ve işsizlik primleri sabit oranlıdır ve prime esas kazanç tavanına kadar uygulanır. Gelir vergisi ise sabit değildir: yıl içinde biriken kümülatif matraha göre dilim yükselir.
Asgari ücret düzeyindeki gelir için uygulanan vergi ve damga vergisi istisnası tüm ücretlilere yansır ve net maaşı yukarı çeker.
Aynı brütle net maaş neden yıl içinde düşüyor?
Gelir vergisi kümülatif matrah üzerinden hesaplandığı için, yıl boyunca kazandığınız toplam arttıkça bir üst dilime geçilir ve aynı brüt maaştan daha fazla vergi kesilir.
Bu yüzden ocak ayındaki netiniz ile yılın sonundaki netiniz, brütünüz hiç değişmese bile farklıdır. Yıllık maaş projeksiyonu aracı bu düşüşün hangi ayda başlayacağını gösterir.
İş görüşmelerinde konuşulan net rakamın hangi aya ait olduğunu netleştirmek bu nedenle önemlidir; yıllık ortalama net, ocak netinin altındadır.