90.000 TL brüt maaş: Vergi dilimi yıl içinde neden net maaşı düşürüyor?
Bu maaş düzeyinde yılın en görünür etkisi gelir vergisi diliminin yükselmesidir. Gelir vergisi kümülatif matrah üzerinden hesaplanır: yıl boyunca kazandığınız toplam arttıkça bir üst dilime geçilir ve aynı brüt maaş için kesilen vergi artar.
Pratik sonucu şudur: ocak ayındaki net maaşınız ile kasım ayındaki net maaşınız, brütünüz hiç değişmese bile farklı olur. Yıllık maaş projeksiyonu aracı bu düşüşün hangi ayda başlayacağını ay ay gösterir.
Bu yüzden iş görüşmelerinde konuşulan net rakamın hangi aya ait olduğu önemlidir; yıllık ortalama net, ocak ayının netinden düşüktür.
Brütten nete giderken ne kesiliyor?
Brüt maaştan sırasıyla SGK işçi payı, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Geriye kalan tutar net maaştır.
SGK ve işsizlik primleri sabit oranlıdır ve prime esas kazanç tavanına kadar uygulanır. Gelir vergisi ise sabit değildir: yıl içinde biriken kümülatif matraha göre dilim yükselir.
Asgari ücret düzeyindeki gelir için uygulanan vergi ve damga vergisi istisnası tüm ücretlilere yansır ve net maaşı yukarı çeker.
Aynı brütle net maaş neden yıl içinde düşüyor?
Gelir vergisi kümülatif matrah üzerinden hesaplandığı için, yıl boyunca kazandığınız toplam arttıkça bir üst dilime geçilir ve aynı brüt maaştan daha fazla vergi kesilir.
Bu yüzden ocak ayındaki netiniz ile yılın sonundaki netiniz, brütünüz hiç değişmese bile farklıdır. Yıllık maaş projeksiyonu aracı bu düşüşün hangi ayda başlayacağını gösterir.
İş görüşmelerinde konuşulan net rakamın hangi aya ait olduğunu netleştirmek bu nedenle önemlidir; yıllık ortalama net, ocak netinin altındadır.