Dolar — Düzenli alımda tek seferde mi, bölerek mi?
Bu ölçek çoğunlukla tek bir ihtiyaçtan değil, düzenli bir alışkanlıktan doğar: her ay maaşın bir kısmını dolar cinsine çevirmek gibi. Burada asıl soru kurun bugün kaç olduğu değil, alımı nasıl böleceğinizdir.
Tutarı aylara yayarak almak, ortalama maliyetinizi tek bir günün kuruna bağlı olmaktan çıkarır. Kur yükselirken daha az, düşerken daha çok dolar alırsınız; sonuçta elinize geçen ortalama kur, tek seferde alıma göre daha az oynak olur. Bu bir kazanç garantisi değildir, zamanlama riskini azaltan bir yöntemdir.
Bölerek almanın maliyeti işlem sayısıdır: her alımda makas yeniden ödenir ve sabit ücret varsa oranı büyütür. Pratikte ayda bir alım bu iki etki arasında makul bir dengedir; haftalık alım çoğu durumda masrafı, kazandırdığı istikrardan daha hızlı artırır.
Dolar kurunu ne hareket ettiriyor?
Kuru kısa vadede en çok TCMB’nin politika faizi ve rezerv hareketleri belirler. Faiz artışı TL’yi güçlendirme yönünde, faiz indirimi zayıflatma yönünde çalışır.
Dış tarafta ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz kararları ve dolar endeksi (DXY) etkilidir. Dolar dünya genelinde değer kazandığında TL cinsinden karşılığı da yükselir.
Cari açık, turizm gelirleri ve enerji ithalat faturası orta vadede yönü tayin eder. Enerji fiyatlarının düştüğü dönemlerde TL üzerindeki baskı gözle görülür şekilde azalır.
Alış, satış ve efektif kur arasındaki fark
Bir döviz için aynı anda üç ayrı fiyat konuşulur. Döviz alış, bankanın sizden dövizi satın aldığı fiyattır; döviz satış ise size sattığı fiyattır ve her zaman daha yüksektir. Aradaki farka makas denir ve bankanın işlem kârıdır.
Efektif kur nakit para için geçerlidir. Banknotun taşınması, sayılması ve saklanması maliyet doğurduğu için efektif alış kuru döviz alış kurundan biraz düşük, efektif satış kuru ise döviz satış kurundan biraz yüksektir. Hesaptan hesaba yapılan transferlerde efektif değil, döviz kuru uygulanır.
FinMetre’de gösterilen ana fiyat, alış ve satışın ortasındaki orta kurdur. Hesaplamalarınızı bu kurla yapabilirsiniz, ancak gerçek işlemde bankanızın kendi alış veya satış kurunun uygulanacağını unutmayın.
TCMB kuru ne zaman açıklanır?
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası gösterge niteliğindeki kurları iş günlerinde saat 15.30 civarında ilan eder ve bu kurlar ertesi iş günü için resmî işlemlerde esas alınır. Fatura, gümrük ve muhasebe kayıtlarında kullanılan kur budur.
Serbest piyasa ise hafta içi neredeyse kesintisiz çalışır. Bu nedenle TCMB kuru ile ekranda gördüğünüz anlık piyasa kuru gün içinde birbirinden ayrışabilir. Hafta sonları ve resmî tatillerde piyasa kapalı olduğu için fiyat sabit kalır.