Dolar — Küçük tutarlarda kuru ne belirler?
Bu ölçekte kurun kendisinden çok, işlemin sabit maliyetleri belirleyicidir. Çoğu banka ve döviz bürosu küçük tutarlarda da aynı alış–satış makasını uygular; makas oransal olduğu için tutar küçüldükçe kayıp oransal olarak aynı kalır, ancak minimum işlem ücreti varsa oran hızla büyür.
Kartla yapılan küçük yurt dışı harcamalarında da benzer bir durum vardır: bankanın kendi kuru ve yurt dışı işlem komisyonu birlikte uygulandığı için, birkaç dolarlık bir harcamanın TL karşılığı buradaki orta kurun bir miktar üzerinde çıkar.
Bu yüzden küçük tutarlarda "hangi kur" sorusunun pratik cevabı genellikle "bankanızın kuru"dur. Buradaki rakam referans noktasıdır, işlem fiyatı değil.
Dolar kurunu ne hareket ettiriyor?
Kuru kısa vadede en çok TCMB’nin politika faizi ve rezerv hareketleri belirler. Faiz artışı TL’yi güçlendirme yönünde, faiz indirimi zayıflatma yönünde çalışır.
Dış tarafta ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz kararları ve dolar endeksi (DXY) etkilidir. Dolar dünya genelinde değer kazandığında TL cinsinden karşılığı da yükselir.
Cari açık, turizm gelirleri ve enerji ithalat faturası orta vadede yönü tayin eder. Enerji fiyatlarının düştüğü dönemlerde TL üzerindeki baskı gözle görülür şekilde azalır.
Alış, satış ve efektif kur arasındaki fark
Bir döviz için aynı anda üç ayrı fiyat konuşulur. Döviz alış, bankanın sizden dövizi satın aldığı fiyattır; döviz satış ise size sattığı fiyattır ve her zaman daha yüksektir. Aradaki farka makas denir ve bankanın işlem kârıdır.
Efektif kur nakit para için geçerlidir. Banknotun taşınması, sayılması ve saklanması maliyet doğurduğu için efektif alış kuru döviz alış kurundan biraz düşük, efektif satış kuru ise döviz satış kurundan biraz yüksektir. Hesaptan hesaba yapılan transferlerde efektif değil, döviz kuru uygulanır.
FinMetre’de gösterilen ana fiyat, alış ve satışın ortasındaki orta kurdur. Hesaplamalarınızı bu kurla yapabilirsiniz, ancak gerçek işlemde bankanızın kendi alış veya satış kurunun uygulanacağını unutmayın.
TCMB kuru ne zaman açıklanır?
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası gösterge niteliğindeki kurları iş günlerinde saat 15.30 civarında ilan eder ve bu kurlar ertesi iş günü için resmî işlemlerde esas alınır. Fatura, gümrük ve muhasebe kayıtlarında kullanılan kur budur.
Serbest piyasa ise hafta içi neredeyse kesintisiz çalışır. Bu nedenle TCMB kuru ile ekranda gördüğünüz anlık piyasa kuru gün içinde birbirinden ayrışabilir. Hafta sonları ve resmî tatillerde piyasa kapalı olduğu için fiyat sabit kalır.