100 adet Çeyrek Altın: Yüksek miktarda altında dikkat edilecekler
Bu büyüklükte makas farkı toplamda tek başına anlamlı bir rakama ulaşır, dolayısıyla birkaç kuyumcudan fiyat almak doğrudan karşılığını verir. Aynı gün içinde bile satıcılar arasında fark oluşabilir.
Fiziki saklama bu miktarda ciddi bir güvenlik konusudur ve sigorta kapsamı çoğu ev poliçesinde kıymetli maden için sınırlıdır. Banka kasası veya altın hesabı bu nedenle sık tercih edilir.
Portföyün tamamını tek bir varlıkta toplamanın riskini de göz önünde bulundurun: altın uzun vadede koruyucu bir varlıktır, ancak kısa vadede ons fiyatı ve dolar kuru üzerinden iki ayrı kaynaktan dalgalanır.
Çeyrek Altın hakkında bilmeniz gerekenler
Çeyrek altın 1,75 gram ağırlığında ve 22 ayardır (içinde 1,605 gram has altın bulunur). Kulplu çeyrek altınlarda takılan kulp altın olmayıp pirinç veya değersiz metalden üretilir; bu nedenle bozdururken kulbun ağırlığı fiyata dahil edilmez.
Çeyrek altının fiyatı gram altının tam 1,6 katı değildir; aradaki fark darphane basım maliyeti ve perakende marjından oluşan ziynet primidir. Yeni tarihli ve eski tarihli baskılar arasında gramaj farkı bulunmaz.
Ayar ve milyem ne anlama gelir?
Ayar, bir altın alaşımının içindeki saf altın oranını 24 üzerinden ifade eder. 24 ayar saf altındır; 22 ayar alaşımın 22/24’ünün, yani yaklaşık %91,6’sının altın olduğu anlamına gelir. Kalan kısım dayanıklılık için eklenen bakır ve gümüştür.
Milyem ise aynı oranın binde cinsinden yazılışıdır: 22 ayar = 916 milyem, 18 ayar = 750 milyem, 14 ayar = 585 milyem. Kuyumcu tartısında ve fatura üzerinde genellikle milyem kullanılır.
Bir takının değerini hesaplarken gram ağırlığı ile milyemi çarpıp saf altın karşılığını bulmak gerekir. 10 gramlık 14 ayar bir bilezik, 10 × 0,585 = 5,85 gram saf altın içerir.
Ziynet altınları neden gramdan pahalı?
Çeyrek, yarım, tam ve Cumhuriyet altınının fiyatı, içerdikleri saf altının gram karşılığından her zaman yüksektir. Aradaki farka ziynet primi denir; darphane işçiliği, dağıtım ve perakende marjından oluşur.
Prim oranı üründen ürüne değişir ve küçüldükçe artar: gram başına en yüksek prim çeyrek altındadır, tam ve Cumhuriyet altınında en düşüktür. Yatırım amaçlı alımda büyük gramajlar bu yüzden daha verimlidir.
Prim, talebin arttığı dönemlerde (düğün sezonu, kriz dönemleri) yükselir. Bozdururken de aynı prim geri alınamaz; alış ile satış arasındaki fark bu nedenle gram altına göre daha geniştir.
Ons ile gram arasındaki bağ
Dünya piyasasında altın, troy ons başına ABD doları olarak fiyatlanır. Bir troy ons 31,1035 grama eşittir. Türkiye’deki gram altın fiyatı bu rakamdan türetilir: ons fiyatı dolar kuruyla çarpılır ve 31,1035’e bölünür.
Bu formülün pratik sonucu şudur: gram altın fiyatı iki ayrı sebeple yükselebilir. Ya küresel ons fiyatı artmıştır, ya da dolar kuru yükselmiştir. Ons düşerken kur yeterince yükseliyorsa gram altın yine de değer kazanabilir.
Bu yüzden altını takip ederken tek başına TL fiyatına bakmak yanıltıcıdır. Ons fiyatını ve dolar kurunu birlikte izlemek, hareketin nereden geldiğini anlamanın tek yoludur.